قرآن

 (نام پارسی: نُبی)، کتاب دینی اسلام و یکی از ثقلین است. قران که از ریشه قرء گرفته شده‌است معنی لغوی آن جمع نمودن، فراهم کردن و همچنین خواندن است. در سوره علق به این معنی اشاره می‌شود.

در باور مسلمانان، این کتاب در یک دوره‌ی ۲۳ ساله از جانب خدا و از طریق جبرئیل بر محمد که آخرین پیامبر می‌خوانندش، فروفرستاده شده‌است. مجموع این فروفرستاده‌ها (وحی) به گونه‌ی کتابی گردآوری شده که قرآن نام دارد. قرآن دارای ۳۰ جزء، ۱۱۴ سوره (بخش) و ۶۲۳۶ (عدد کوفی)=۶۲۲۶ (عدد شامی)=۶۲۱۴ (عدد مدنی)=۶۲۰۴ (عدد بصری) آیه (بند) است.

مسلمانان قرآن را کتاب مقدس دین خود می‌دانند و از آن با القابی چون «کریم» و «مجید» یاد می‌کنند. برای ایشان، این کتاب بازآفرینی زمینی از مفاهیم اصلی آسمانی‌ست که ابدی و ازلی هستند. قرآن خود را به عنوان «لوح حفاظت‌شده» («اللَوح المحفوظ»، ۸۵: ۲۲) می‌خواند.

این کتاب پر فروش ترین کتاب بعد از اناجیل، اولین نثر مسجع و کامل ترین کتاب است

آیه

آیه در واژه به معنی نشانه‌است و در اصطلاح کوچک‌ترین واحد تقسیم قرآن است. این کلمه در قرآن به همین معنای خاص نیز به کار رفته‌است. یک آیه می‌تواند چند حرف، چند کلمه، یک یا چند جمله و یا یک یا چند بند (پاراگراف) باشد. طبق محاسبه‌ی کامپیوتری تعداد کل آیات قرآن ۶۲۳۶ عدد است. (رامیار، تاریخ قرآن: ۵۷۰) برخی آیات نظیر آیه‌ی نور (نور، ۳۵)، آیة الکرسی (بقره، ۲۵۵)، آیه‌ی تطهیر (احزاب، ۳۳) و آیه‌ی حجاب (نور، ۳۰ و ۳۱) با نامهای خاصی مشهورند.

ترتیب آیات قرآن توسط پیامبر اسلام طبق وحی تنظیم شده‌است. به عبارت دیگر آیات قرآن به ترتیب فعلی فروفرستاده و خوانده شده‌است و پیامبر طبق وحی محل آیات را معین نموده‌است.  عده‌ای از دانشمندان مسلمان معتقدند که برخی آیات نظیر آیه‌ی «اکمال دین» (مائده، ۳) به هنگام گردآوری و تدوین از جای اصلی خود خارج شده‌اند.

سوره

سوره در لغت به معنای «بُریده شده» است و در اصطلاح واحدی است دربرگیرنده‌ی گروهی مستقل از آیات قرآن که مَطلَع «بسم الله الرحمن الرحیم» و مقطعی دارد. به اعتقاد شیعیان هر سوره‌ی قرآن – جز سوره‌ی توبه – با آیه «به نام خداوند بخشنده‌ی مهربان» آغاز می‌شود. و اهل سنت «بسم الله» را جزء سوره نمی‌دانند. در قرآن کلمه‌ی «سوره» به همین معنا به کار رفته‌است؛ مثلاً در آیه‌ی تحدی (مبازره طلبی) (بقره، ۲۳).

قرآن ۱۱۴ سوره دارد. هر سوره یک یا دو نام دارد که معمولاً از کلمه‌ای از آن سوره گرفته شده‌است. برخی معتقدند ترتیب سوره‌ها توسط پیامبر تعیین شده و برخی بر این باورند که آنها به هنگام گردآوری در زمان عثمان کما بیش به ترتیب طول مرتب شده‌اند. سوره‌های قرآن به دو دسته‌ی مکی (فروفرستاده شده در مکه) و مدنی (فروفرستاده شده در مدینه) تقسیم می‌شوند. سوره‌ها لزوماً وحدت موضوعی ندارند. نام رایج و تعداد آیات هر یک در انتهای این مقاله آمده‌است. برای مشاهده فهرست نام سوره‌ها و تعداد آیات آنها به مقاله سوره رجوع کنید.

دیگر تقسیم‌بندی‌ها

قرآن به ۳۰ بخش تقریباً مساوی به نام جزء تقسیم شده‌است. هر جزء از دو قسمت مساوی به نام حزب تشکیل شده‌است و احزاب به نصف و ربع حزب تقسیم می‌شوند (برخی نیز هر جزء را به چهار حزب تقسیم می‌کنند و در این صورت ۱۲۰ حزب داریم).

فارسی‌زبانان یک ربع از قرآن را هفتک می‌نامیدند. [۴] در برخی مکتب‌های قدیم، کودکان نخست هفتک (از ۱ تا ۷) قرآن را بدون دانستن معنی حفظ می‌کردند و بعد به بقیه امور حفظی و معانی می‌رسیدند.

سبک

سبک آیات قرآن با زمان پیدایش و نیز محتوای آنها متناسب است. سوره‌های مکی از سوره‌های مدنی مسجع‌ترند. همچنین آیاتی که به حوادث قیامت و بیم و امیدِ آن می‌پردازند، بیشتر احساسات خوانده را منقلب می‌سازند و آیاتی نظیر آیات احکام به گونه‌ای است که خرد خواننده را مخاطب قرار می‌دهد.

مساله‌ی دیگر تفاوت آشکار سبک قرآن با سایر سخنان روایت شده از پیامبر اسلام و نیز سخنان چون علی بن ابیطالب است.

متن پاشان

اسلوب متعارف نگارش اغلب کتابها، روایت خطی است؛ یعنی از یک نقطه به عنوان مقدمه آغاز و پس از بیان مستندات و استدلالات به نتایجی می‌رسد. اما قرآن بدین معنا آغاز و پایانی ندارد و می‌توان آن را از هر قسمتی آغاز نمود، بی‌آنکه نیاز باشد بیش از چند آیه به عقب بازگشت. به بیان دیگر هر رکوع مستقل از باقی متن گویاست، جز در مواردی معدود نظیر سوره یوسف که تمام آن وحدت موضوع و مضمون دارد. بهاءالدین خرمشاهی در این باره می‌گوید:

«امـا مـهمترین مشخصه و خصیصه ساختاری قرآن که شاید قدما نیز به آن توجه داشته‌اند، اسلوب چندوجهی و بلاتشبیه گسسته‌نمای آن است. یـعـنی شاخه به شاخه شدن معانی …

• فهرست مطالب و مندرجات
• قرآن.. 3
• آیه. 3
• سوره. 3
• دیگر تقسیم‌بندی‌ها 4
• سبک….. 4
• متن پاشان.. 4
• دیدگاه اسلام‌شناسان اروپایی.. 5
• محتوا 6
• پیدایش…. 6
• گردآوری.. 6
• زمان محمد.. 6
• زمان ابوبکر. 6
• زمان عثمان.. 7
• اصلاحات بعدی.. 7
• قرائت قرآن.. 8
• آمارهایی درباره‌ی قرآن.. 10
• دیدگاه‌ها درباره قرآن.. 11
• مسلمانان.. 11
• مستشرقان.. 11
• مبارزه‌طلبی.. 11
• تعریف قرآن. 11
• 2 – اندازه و حجم و تقسیمات قرآن. 12
• 3 – آیه و سوره. 13
• 4 – صورت و سبک قرآن. 15
• 5 – محتواى قرآن. 17
• 6 – حروف مقطعه یا فواتح سور. 18
• 7 – وحى و کیفیت نزول قرآن. 18
• 8 – جمع و تدوین قرآن. 20
• منابع و مآخذ.. 22

قسمت‌هایی که با «…………………………….» مشخص شده‌اند از مقاله حذف شده و فقط در نسخه word و Pdf موجود هستند.
لطفا برای دریافت نسخه کامل این مقاله فایل‌های word و pdf را دانلود نمائید.

با خرید این محصول فایل word و PDF مربوط به این مقاله را دریافت خواهید کرد.
لینک دانلود بی‌درنگ پس از پرداخت نمایش داده شده و فایل فشرده‌ مربوط به این مقاله آماده دانلود خواهد بود.

تعداد صفحات: 22 صفحه | حجم فایل: کمتر از 1 مگابایت | فونت استفاده شده: B Zar | به همراه صفحه اول و عکس