مقدمه فَخرُالدّین ابراهیم بن بزرگمهر بن عبدالغفار جوالقی همدانی یا فَخرُالدّین عَراقی از شاعران و عارفان و نویسندگان صوفی ادب فارسی در سده‌ی هفتم هجری، مؤلف لَمَعات می‌باشد. در مورد نام و نسب عَراقی میان ...

مقدمه ابوجعفر محمد بن محمد بن حسن طوسی (۵۷۹–۶۵۳ ه) (۱۲۰۱–۱۲۷۴ م) شاعر، همه‌چیزدان، فیلسوف، متکلم، فقیه، ستاره‌شناس، اندیشمند، ریاضیدان، منجم، پزشک، عارف و معمار ایرانی بود. کنیه‌اش «ابوجعفر» و به القابی چون «نصیرالدین»، «محقق ...

مقدمه حکیم ابوالحسن یمین‌الدین بن سیف‌الدین محمود معروف به امیرخسرو دهلوی (زاده‌ی ۶۵۱ در پتیالی، هند – درگذشته‌ی ۷۲۵ هجری قمری در دهلی) شاعر پارسی‌گوی هندوستان بود. او یکی از دو شاعر مهم اوایل قرن ...

مقدمه جمال‌الدین ابومحمّد الیاس بن یوسف بن زکی بن مؤیَّد (۵۳۵ هـ. ق – ۶۰۷–۶۱۲ هـ. ق) متخلص به نظامی و نامور حکیم نظامی، شاعر و داستان‌سرای ایرانی فارسی‌گوی در سده ششم هجری (دوازدهم میلادی)، ...

مقدمه مهستی گنجوی یا مَه‌سَتی گنجه‌ای یا مِه‌سِتیِ گَنجَوی با نام اصلی منیژه، شاعر فارسی‌سرای که در سده‌ی پنجم و ششم هجری قمری می‌زیسته‌است. مه‌ستی متشکل از دو واژه‌ی «مَه» (ماه یا به معنای عظیم) ...

مقدمه زندگینامه عطار نیشابوری فریدالدین ابوحامد محمد عطار نیشابوری مشهور به شیخ عطّار نیشابوری (۱۱۴۶م/۵۴۰ق – ۱۲۲۱م/۶۱۸ق) یکی از عارفان، صوفیان و شاعران ایرانی سترگ و بلندنام ادبیات فارسی در پایان سده‌ی ششم و آغاز ...

مقدمه زندگینامه خاقانی افضل‌الدّین بدیل بن علی خاقانی شروانی، متخلّص به خاقانی (۵۲۰ قمری در شَروان – ۵۹۵ قمری در تبریز) از جمله‌ی نامدارترین شاعران ایرانی و بزرگ‌ترین قصیده سرایان تاریخ شعر و ادب فارسی ...

مقدمه اوحدالدّین محمّدبن محمّد انوری (یا علی بن محمد انوری) معروف به انوری ابیوردی و «حجّةالحق» از جمله‌ی شاعران و دانشمندان ایرانی سده ۶ قمری در دوران سلجوقیان است. انوری استاد قصیده سرای شعر پارسی ...

مقدمه ابومُعین ناصر بن خُسرو بن حارث قُبادیانی بَلخی، معروف به ناصرخسرو (۳۹۴–۴۸۱ ه‍.ق) از شاعران بزرگ فارسی‌زبان، فیلسوف، حکیم و جهانگرد ایرانی و از مبلغان مذهب اسماعیلی بود. وی در قبادیان از توابع بلخ ...

مقدمه منوچهری دامغانی از شعرای برجسته‌ی ایرانی قرن پنجم هجری قمری است. منوچهری به دلیل آشنایی با زبان عربی، از اشعار سرایندگان شعر عرب تأثیرات بسیاری گرفته و در سروده‌های خود، از سبک و مضامین ...

مقدمه ابوالحسن علی بن جولوغ سیستانی معروف به فَرُّخی سیستانی از شاعران نامدار پارسی‌گوی سده‌ی پنجم قمری است که در سبک خراسانی می‌سرود. سروده‌های او به ستایش شاهان و برانگیختن سلطان به عدل و بخشش ...

کودکی و نوجوانی محمد غزالی در سال ۴۵۰ هجری قمری در توس از بخش‌های خراسان زاده شد. او و برادر کوچک‌ترش احمد غزالی یتیم بزرگ شدند. طبق وصیت پدرش، این دو پسر را به یکی ...

مقدمه ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی یا حکیم سنایی (۴۷۳–۵۴۵ قمری)، شاعر و عارف ایرانی سده پنجم و ششم هجری بود. وی از بزرگ‌ترین صوفیان و شاعران قصیده‌گو و مثنوی‌سرای زبان پارسی است که ...

مقدمه عُمَر خَیّام نیشابوری (نام کامل: غیاث‌الدین ابوالفتح عُمَر بن ابراهیم خَیّام نیشابوری) (۴۴۰ – ۵۱۷ هجری قمری) که خیامی، خیام نیشابوری، عمر خیام و خیامی النّیسابوری هم نامیده شده‌است، همه‌چیزدان، فیلسوف، ریاضی‌دان، ستاره‌شناس و ...

مقدمه خواجه‌ عبدالله انصاری، ملقب به پیر هرات، ادیب، عالم، عارف و صوفی نامدار قرن پنجم هجری، خالق تالیفات متعددی است که «مناجات‌نامه» مشهورترین آن‌ها به حساب می‌آید. خواجه‌ عبدالله انصاری، از مشاهیر عرفان و ...

مقدمه باباطاهر عریان، شاعر و عارف بزرگ ایران‌زمین، به واسطه سرودن دوبیتی‌های ساده، زیبا و بی‌پیرایه‌اش به شهرت رسید. باباطاهر عریان از عرفا و شاعران قرن پنجم هجری قمری، از شخصیت‌های بی‌بدیل تاریخ تصوف و ...

مقدمه ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی (زاده شده در ۳۸۵ ه‍.ق. / ۹۹۵ م/ ۳۷۴ ه.ش. در حارث‌آباد بیهق (سبزوار امروزی) – فوت در ۴۷۰ ه‍.ق. / ۱۰۷۷ م. در غزنین) تاریخ‌نگار و نویسنده ایرانی ...