کاغذ

کاغذ ماده‌اى است که از چوب گیاهان فراهم مى‌شود و بیش‌تر براى نوشتن به کار مى‌رود. با این همه از کاغذ براى بسته‌بندى، آرایش درونى ساختمان، صافى‌هاى صنعتى و پژوهشى و کارهاى دیگر نیز بهره مى‌گیرند. چینى‌ها نخستین مردمانى بودند که بیش از 2 هزار سال پیش کاغذهایى مانند کاغذهاى امروزى ساختند. ایرانیان مسلمان شیوه‌ى ساختن کاغذ را از چینى‌ها آموختند و آن را بهبود بخشیدند. شهر سمرقند براى سال‌ها بزرگ‌ترین مرکز ساختن و خرید و فروش کاغذ بود. سپس، در شهرهاى دیگر، از جمله بغداد، دمشق، قاهره، مغرب، جزیره‌ى سیسیل و شهرهاى مسلمان‌ نشین اسپانیا، کارخانه‌هاى کاغذسازى به راه افتاد.

نوشتن پیش از کاغذ

پیش از ساختن کاغذ، مردمان باستان براى ماندگار کردن نظرهاى خود از کنده‌کارى روى سنگ و چوب و لوح‌هاى گلى بهره مى‌گرفتند. سومرى‌ها از هزاره‌ى چهارم پیش از میلاد بر لوح‌هاى گلى مى‌نوشتند. بابلى‌ها این روش را از سومرى‌ها آموخته و کتاب‌خانه‌ى بزرگى از لوح‌هاى گلى درست کرده‌ بودند. آنها گل را به صورت ورقه‌اى کلفت در مى‌آوردند و پیش از آن که خشک شود، دانسته‌هاى خود را به خط میخى روى آن کنده‌کارى مى‌کردند. سپس، آن را در آفتاب خشک مى‌کردند یا در کوره‌‌هاى سفال‌پزى، مى‌پختند. از این لوح‌هاى گلى پخته، شمار زیادى از ویرانه‌هاى شهرهاى باستانى میان‌رودان، به‌ویژه بابل، به دست آمده است. نوشتن روى ورقه‌هاى مسى، برونزى و گاهى طلا نیز انجام مى‌شد که لوح‌هاى زرین دوره‌ى هخامنشى‌ها از نمونه‌هاى آن‌هاست.

دست‌کم از هزاره‌ى دوم پیش از میلاد، آدمیان آموختند که مى‌توانند از پوست جانوران کاغذ چرمى (پارشمن) بسازند. ایرانیان روى پوست گاو، گاومیش و گوسفند و رومى‌ها بر پوست خر وحشى مى‌نوشتند. پوست‌ها پس از دباغى و صیقل‌کارى به اندازه‌ى نازک و نرم از کار در‌ مى‌آمدند که در زیبایى و نیکویى شاهکار به شمار مى‌آمدند. پارشمن ایرانى ویژگى‌هاى بهترى داشت. براى نمونه، ایرانیان براى از بین بردن بوى ناخوشایند چرم، در روند ساختن پارشمن، به آن گلاب مى‌افزودند. اوستا را نخستین‌بار روى 12 هزار پوست گاو نوشته بودند. عرب‌ها نیز روى پوست مى‌نوشتند، اما چون گران بود، تنها براى نوشتن چیزهاى بسیار مهم، مانند قرآن و قراردادها و پیمان‌نامه‌ها از آن بهره مى‌گرفتند. آنها نوشته‌هاى خود را بیش‌تر بر استخوان شانه‌ى شتر یا سنگ‌هاى نازک سفید یا شاخه‌هاى پوست کنده‌ى درخت خرما مى‌نوشتند.

مصریان باستان از نزدیک 2 هزار سال پیش از میلاد، از گیاه پاپیروس که گونه‌اى از نى است، کاغذى مى‌ساختند که به همان نام پاپیروس شناخته ‌شد و امروزه به صورت واژه‌ى Paper در زبان انگلیسى ماندگار شده است. مصرى‌ها ساقه‌های پاپیروس را به صورت نوارهاى باریکى مى‌بریدند و آنها را به گونه‌اى کنار هم مى‌گذاشتند که مانند رشته‌هاى پارچه در هم فرو مى‌رفتند. سپس، پاپیروس را در آفتاب خشک مى‌کردند. به‌زودى، پاپیروس در تمدن‌هاى دیگر، از جمله یونان، روم و ایران، نیز به کار گرفته شد، اما چون آن گیاه در همه‌جا نمى‌رویید، کاغذ پاپیروس به فراوانى در دست نبود. البته، به نظر مى‌رسد پاپیروس به دلیل دیگرى در ایران چندان به کار نمى‌رفت، چرا که ابن‌عبدوس جهشیارى از بیان …

• فهرست مطالب و مندرجات
• کاغذ. 3
• نوشتن پیش از کاغذ. 3
• کاغذ در اروپا 7
• ساختن کاغذ. 8
• کاغذسازى در ایران امروز. 9
• کاغذ و هنر. 10
• منابع و مآخذ. 10

قسمت‌هایی از این مقاله حذف شده و نسخه کامل آن فقط در فایل‌های word و Pdf قابل دانلود است.
لطفا برای دریافت نسخه کامل این مقاله فایل‌های word و pdf را دانلود نمائید.

با خرید این محصول فایل word و PDF مربوط به این مقاله را دریافت خواهید کرد.
لینک دانلود بی‌درنگ پس از پرداخت نمایش داده شده و فایل فشرده‌ مربوط به این مقاله آماده دانلود خواهد بود.

تعداد صفحات: 11 صفحه | حجم فایل: کمتر از 1 مگابایت | فونت استفاده شده: B Zar | به همراه صفحه اول